Actieprogramma 8: Onderzoek ondersteunt keten en overheid

Door middel van gecoördineerd vraaggedreven onderzoek brengen we prioritaire hotspots van voedselverliezen doorheen de keten in kaart en komen we tot innovaties en hefbomen waarmee we voedselverliezen kunnen reduceren en hoogwaardig valoriseren, met de cascade van waardebehoud als leidraad.
Verschillende kennisinstellingen onderzoeken, vaak in samenwerking met de ketenpartners en/of de Vlaamse overheid, de preventie van voedselverliezen en de optimale valorisatie van reststromen.

Gemeenschappelijke doelstelling
Door middel van onderzoek ondersteunen de keten en de Vlaamse overheid de bedrijven, sectoren en beleidsmakers om voedselverlies terug te dringen en nevenstromen hoogwaardig te valoriseren.

Actie 52.1: Flanders’ FOOD, het innovatieplatform van de voedingsindustrie, werkt binnen de themagroep Voedselverliezen en de themagroep Valorisatie Nevenstromen vraaggedreven wetenschappelijk technologische onderzoeksprojecten in de voedingsindustrie uit.

  • Binnen de themagroep Voedselverliezen is het collectieve en ketenoverschrijdend project OPTIVEG uitgeschreven, ingediend en goedgekeurd door het Agentschap Innoveren en Ondernemen Dit project heeft als doel een optimaal kwaliteitsbehoud van vers versneden groenten onder fluctuerende condities. Het project wordt uitgevoerd door het Laboratorium voor Levensmiddelenmicrobiologie en –conservering (LFMFP) van de UGent en loopt van 1 januari 2016 tot 31 december 2017.
  • Binnen de themagroep Valorisatie Nevenstromen Is het INNODRY project van start gegaan. Dit project onderzoekt het ‘Dry-On-Water’ drogen van plantaardige en dierlijke (rest)stromen: optimalisatie voorbehandeling, droogproces en evaluatie van de economische haalbaarheid. Het project wordt uitgevoerd door het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) en loopt van april 2015 tot maart 2017.
  • Enkele andere Flanders’ FOOD projecten richten zich op preventie van voedselverliezen en online monitoring met behulp van sensoren, en op automatisatie met minder manuele handelingen en gebruiksvriendelijkere toestellen. De reeds lopende projecten zijn ‘Sensors For Food’ en ‘Food Factory of the Future’. Ook het project i-FAST, dat begin 2016 opgestart is en dat als doel heeft om bedrijven in staat te stellen om meer en betere analyses uit te voeren op vlak van productkwaliteit, productontwikkeling en procesbewaking, zal inspelen op de reductie van voedselverlies.
  • In 2016 komt er een gezamenlijke roadmap voor de themagroepen Voedselverliezen en Valorisatie Nevenstromen. Concrete acties omvatten bijvoorbeeld het opzetten van onderzoeksprojecten inhouden. Voor meer info zie realisaties actie 16.
  • Meer info over de projecten van Flanders’ FOOD: www.flandersfood.com

Actie 52.3: Comeos organiseert een overleg met Flanders’ FOOD om samenwerkingsmogelijkheden te onderzoeken

  • Begin 2015 kwam Flanders’ FOOD zichzelf en het Platform Duurzaamheid aan de Comeos-leden voorstellen/toelichten. In december 2015 werd er samen met Flanders’ FOOD een brainstormsessie georganiseerd om  samenwerkingspistes te identificeren.
  • Comeos en Flanders’ FOOD werkten samen in het kader van het OPTVEG projectvoorstel. Comeos leverde informatie aan en moedigde haar leden aan om mee te doen, met als resultaat dat twee retailers deelnemen aan het OPTIVEG-project. (Zie ook realisaties actie 52.1)

Actie 53: Boerenbond onderzoekt welke innovaties de landbouwer kunnen helpen

  • Er werd in 2015 een overleg georganiseerd met het Steunpunt Hoeveproducten over de rol en potentie van de korte keten.
  • Met het Innovatiesteunpunt werd afgesproken dat in geval er technologische innovaties zijn, deze bij de sector zullen gepromoot worden.

Actie 54. De Vlaamse overheid (Departement Landbouw en Visserij) onderzoekt in samenwerking met de versketen de impact van cosmetische kwaliteitseisen op voedselverlies en valorisatie

  • De Vlaamse overheid (Departement Landbouw en Visserij) heeft in 2015 een bestek voor een onderzoeksproject uitgeschreven met als belangrijkste elementen: een probleemanalyse, de situatie in Vlaanderen in kaart brengen, cijfermateriaal verzamelen en handelingsperspectieven aanreiken. Het onderzoek is toegekend aan de Universiteit Gent, Vakgroep Landbouweconomie en loopt van januari tot september 2016. Relevante stakeholders zullen betrokken worden.

Actie 55. Vlaamse overheid (ILVO) onderzoekt de preventie van voedselverliezen en de optimale valorisatie van reststromen

  • Door middel van onderzoek naar de aanpassing van oogstmachines en naar de aanpassing van de verwerking van plantaardige producten draagt ILVO bij aan de preventie van voedselverlies.
  • ILVO heeft diverse onderzoeken naar valorisatie van reststromen opgestart.
    • Het GeNeSys-project onderzoekt de valorisatie van plantaardige en visserijreststromen. Het afgelopen jaar werd verder gewerkt aan het bioraffinageproces voor tomaten in overproductie en aan het onderzoek naar de valorisatie van geforceerde witloofwortels. Daarnaast werd ook ingezet op de silage van visserijreststromen als aquafeed en het composteren van reststromen onder verschillende organisatievormen Meer info: www.ilvogenesys.be
    • Het Noshan project: zie actie 3.1
    • Het Sunniva project: zie actie 3.1
    • Het INNODRY-project: zie actie 52.1
    • Een C-plus project rond de valorisatie van bloemkoolresten (gestart in 2015)
    • Diverse bilaterale projecten in de Food Pilot met bedrijven die hun reststromen wensen te valoriseren.
  • ILVO bouwt voort aan een analytisch platform voor meer gedetailleerde analyse van inhoudsstoffen om zo richting hoogwaardige valorisatie te mikken. De expertise van het ‘Meet@all’ platform breidt zich verder uit, wat zich uit in de betrokkenheid in verschillende regionale, nationale en Europese projectaanvragen.